Maqolada Imom G‘azzoliyning hayoti hamda uning falsafa, kalom, tasavvuf, mantiq va fiqh sohalaridagi qarashlari tahlil qilinadi. Muallif G‘azzoliyning Ihyâu Ulûmi’d-Dîn, Tehâfütü’l-Felâsife, el-Mustasfâ va el-Kıstâsu’l-Mustakîm kabi asarlariga tayangan holda uning ilmiy pozitsiyasini yoritadi. Shuningdek, G‘azzoliyning falsafaga munosabati, faylasuflar tasnifi hamda ilmiy metodologiyasi bayon qilinadi.
Maqolada Imom G‘azzoliyning fikriy tizimini yaxlit (bütünsel) tarzda tushunish metodologiyasi tahlil qilinadi. Muallif G‘azzoliyning asarlarini xronologik tartibda o‘rganish va uning hayot bosqichlarining tafakkuriga ta’sirini aniqlash zarurligini ta’kidlaydi. Tadqiqotda G‘azzoliyning qarashlari bir qarashda ziddiyatli ko‘rinsa-da, aslida uning maqsadlari nuqtai nazaridan ichki izchillikka ega ekanligi ilgari suriladi.
Maqolada Imom G‘azzoliyning fikriy tizimi qanday shakllangani va uning qarashlari o‘z ichida izchil hamda yaxlit (bütünsel) tizimga egami degan savol tahlil qilinadi. Muallif G‘azzoliyning asarlarini xronologik tartibda o‘rganib, uning hayotidagi o‘zgarish bosqichlarining tafakkuriga ta’sirini ko‘rsatadi. Tadqiqot shuni ilgari suradiki, bir qarashda ziddiyatli ko‘ringan fikrlar aslida G‘azzoliyning maqsadlari nuqtai nazaridan yagona …
Asar Frank Griffel tomonidan Imom al-G‘azzoliyning falsafiy ilohiyotini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Muallif al-G‘azzoliyni faqat an’anaviy ash‘ariy mutakallim sifatida emas, balki falsafaga, ayniqsa Ibn Sinoga xos (Avitsenna) falsafaga jiddiy qiziqqan mutafakkir sifatida ko‘rsatadi. Kitobda al-G‘azzoliyning kosmologiyaga oid matnlari keng tahlil qilinadi va uning “yangi Avitsennizm” deb atalishi mumkin bo‘lgan yondashuvi …
Ushbu maqola G‘azzoliyning tushlar va tasavvur (imagination) haqidagi qarashlarini fenomenologik tahlil qiladi. Tadqiqotda tasavvur inson ongidagi muhim, ammo murakkab kategoriya sifatida ko‘riladi — u tush ko‘rish, vahiy, ru’yolar va nubuvvat tajribalarini shakllantiradi. G‘azzoliyga ko‘ra, tasavvur ilohiy, jismoniy bo‘lmagan olamni moddiy tasvirlarga aylantiradi va bu tasvirlar so‘fiy tajribasining ajralmas qismi hisoblanadi. …